Skelani – Završena arheološka iskopavanja

Arheološka istraživanja rimskog municipijuma u Skelanima kod Srebrenice zajednički je projekat Srbije i Srpske. Cilj je da se ovaj značajni antički i ranohrišćanski lokalitet iskoristi u turističke svrhe. Danas su završena arheološka iskopavanja a u ponedeljak počinju radovi na zaštiti ovog lokaliteta.

Rimski grad u Skelanima, mozaici i kameni spomenici , kulturno-istorijsko su naslijeđe od svjetskog značaja, smatraju arheolozi.

„Mi smo definitivno potvrdili da to jesu najveći mozaici. Pet prostorija se nalaze pod mozaicima”, kaže arheolog Mirko Babić.

Pronađeni podni mozaci, 80 kamenih spomenika kulture i dvije bazilike sada bi trebalo da se restauriraju i konzerviraju.

“Ovo je samo jedna faza istraživanja, već od ponedeljka počinje faza konzervacije. Kada se za dva mjeseca nađemo ponovo ovdje, moći ćemo bolje procijeniti značaj, veličinu i ljepotu ovog arheološkog nalatišta”, ističe Slobodan Nagradić direktor Zavoda za zaštitu kulturni-istorijskog i prirodnog nasljeđa Republike Srpske.

U arheološkim i konzervatroskim radovima učestvuju stručnjaci iz Arheološkog instituta iz Beograda, arholozi iz bijeljinskog i muzeja iz Užica.

“Ono što smo otkrili jeste svakako jedan impozantan objekat javne namene na što ukazuje njegova više nego dobro očuvana arhitektura“, kaže Nadežda Gavrilović iz Aheološkog instituta Beograd

Cilj je da se svi antički lokaliteti u Podrinju u RS i Srbiji stave u funkciju razvoja turizma i privlačenja stranih turista.

“Poslije Andrićgrada, Rimski grad je najveći projekat za kulturu RS i za ovaj dio RS i Srbije i nadam se da će taj most kulture doprinijeti značajno, razvoju RS”, kaže Radomir Pavlović član Tima za prezentaciju projekta arheoloških istraživanja

To podrazumijeva da ovo antičko naselje postane nezaobilazna stanica za strane i domaće turiste, a Skelani i Srednje Podrinje ekonomski razvijena regija.

Nastavak arheoloških istraživanja u Skelanima

V.d. pomoćnika ministra za kulturu Milica Kotur razgovarala je danas sa direktorom   Arheološkog muzeja „Rimski municipijum“ Skelani Svjetlanom Marković o daljim aktivnostima na arheološkim istraživanjima. Na sastanku je bilo riječi i o konzervaciji na lokalitetu „Zadružni dom“ u Skelanima.

Dogovoreno je da se u toku ove godine radi druga faza arheološko-istraživačkih radova, nakon čega će se konzervirati pronađeni ostaci antičkog objekta.

„Ministarstvo prosvjete i kulture prati sve faze i aktivno učestvuje u realizaciji projekta koji je od izuzetnog značaja“, rekla je Koturova.

Na mjestu današnjih Skelana, u rimskom periodu nastao je Municipium Malvesiatium, značajan rimski administrativni centar ovog regiona. Ostaci zaboravljenog grada sa imperatorskom palatom u centru, veličanstvenim mozaicima, skulpturama i antičkim spomenicima otkriveni su 2008. godine na tri lokacije, nedaleko od obale Drine.

Arheološka istraživanja, konzervacija, prezentacije i uređenje Arheološkog kompleksa „Rimski municipijum“ Skelani rađena su tokom prošle godine.

Naučni skup – SRNA

SREBRENICA, 26. OKTOBRA (SRNA) – Arheološko nalazište Rimski municipium u Skelanima uskoro će biti proglašeno nacionalnim kulturnim spomenikom u BiH , rekao je danas direktor Arheološkog muzeja u Skelanima Dragić Glišić.

Predstavnici Komisije za zaštitu nacionalnih spomenika BiH potvrdili su da privode kraju pripremu dokumenta da bi ovo arheološko nalazište bilo proglašeno nacionalnim spomenikom kulutre.
To se radi s ciljem zaštite, konzervacije i uređenja, ali i nastavka arheološkog istraživanja i valorizacija tog izuzetno vrijednog i jedinsvenog kultunog nasljeđa za dalji kulturni razvoj, nauku i turističku ponudu ovog kraja, regije, Republike Srpske i BiH, istaknuto je na današnjoj naučnoj konferenciji o temi „Kulturno-istorijsko nasljeđe Srebrenice kroz vijekove“, održanoj u Srebrenici.

Arheolog Mirko Babić iz Bijeljine rekao je da arheološka nalazišta iz raznih perioda na području Srebrenice predstavljaju izuzetnu kulturnu vrijednost svjetskog značaja, zaslužuju pažnju i izazov su i inspiracija za arheologe, ali i druge naučne radnike iz različitih oblasti kulture. „U posljednjih šest godina obavili smo djelimična istraživanja donje i gornje srednjovjekovne tvrđave iznad Srebrenice, otkrili ostatke rimske arhitekture, mozaike i brojne predmete i spomenike iz toga doba u Skelanima, Liješću, Sasama i Fakovićima što potvrđuje da je ovo u rimsko vrijeme bilo izuzetno značajno i razvijeno područje gdje se kovao novac, eksploatisale rude, nicale kolonije i građene palate i vojna utvrđenja“. Babić, koji već šest godina vrši arheološka istraživanja u srebreničkoj opštini, kaže da je današnji naučni skup potvrdio značaj i vrijednost ovih nalazišta i opravdao odluku Vlade Republike Srpske da se u Skelanima gradi arheološki muzej koji će preuzeti brigu o ovom kulturnom nasljeđu i daljim istraživanjima. Babić je precizirao da su u rimsko doba Skelani bili politički, Sase privredni, a Fakovići vojni centar ove oblasti. „U Skelanima se nalazila imperatorska palata i i moderno gradsko naselje za to vrijeme, Sase su bile rudarski centar za rimske provincije Dalmacija i Panonija, a u Fakovićima u bratunačkoj opštini otkriveni su ostaci topionica i vojnih logora“, precizirao je Babić.

Zamjenik načelnika opštine Srebrenica Ćamil Duraković rekao je da je ovaj naučni skup održan s ciljem da se šira javnost upozna o dugoj tradiciji kulture življenja na srebreničkom području, dokazima koji svjedoče o tome, značaju Srebrenice zbog njenih prirodnih bogatstava i njenoj burnoj prošlosti. To treba da bude pouka da se ne čine i ne ponavljaju greške iz prošlosti i da se zajedničkim naporima valorizuju vrijednosti iz prošlosti i gradi bolja budućnost za sve stanovnike na ovom prostoru uz korištenje prirodnih i kulturnih bogatstava ovog kraja, kaže Duraković.

Predsjednik Skupštine opštine Srebrenica Radomir Pavlović ocijenio je da današnja naučna potvrda vrijednosti kulturnog nasljeđa u ovoj opštini treba da bude stimulans za ulaganja i razvoj ovog kraja da bi se valorizovali njeni prirodni resursi, ali i kulturno-istorijske vrijednosti kojima raspolaže. On je istakao da slične skupove treba organizovati svake godine radi upoznavanja javnosti sa otkrićima i njihovim vrijednostima, a da se preporuke naučnih radnika koriste za ekonomsku valorizaciju ovih dobara.

Profesor Akademije likovnih umjetnosti iz Zagreba Milun Garčević rekao je da su otkriveni rimski mozaici površine 40 metara kvadratnih u Skelanima izuzetno vrijedni i jedinstveni i da će planirana izgradnja arheološkog muzeja na toj lokaciji omogućiti da se oni adekvatno zaštite i ostanu nepromjenjivi u autentičnom obliku na mjestu gdje su nastali i tako postanu dio turističke ponude. „Ova konferencija je izuzetna prilika da se ovo kulturno-istorijsko nasljeđe, ovo područje i njegovo raznovrsno bogatstvo, o čemu je pisao (Ivo) Andrić u svojim pripovijetkama, predstave i približe svijetu“, rekao je beogradski profesor Ratko Marković koji je rođen u srebreničkom selu Podravanje.

Istoričar Adib Đozić naveo je da rudarstvo, ostaci rimske i srednjovjekovne, pa i austrougarske arhitekture, stećci, crkve i džamije na srebreničkom području predstavljaju izuzetno bogato jedinstvo različitosti na tom relativno malom prostoru što potvrđuje njegov značaj i vrijednost kroz vijekove i ne čudi da su se oko Srebrenice vodile bitke i ratovi kroz istoriju i da je često mijenjala gospodare.

Na ovom skupu svoje radove predstavilo je više od 20 eminentnih stručnjaka iz različitih oblasti nauke i umjetnosti iz BiH, Srbije i Hrvatske. Zaključci sa konferencije naknadno će biti objavljeni.  Ovom prilikom priređena je izložba fotografija arheoloških nalazišta, predmeta i spomenika iz rimskog perioda otkrivenih na srebreničkom području. Organizator naučnog skupa bila je republička javna ustanova Arheološki muzej „Rimski municipium“ Skelani uz finansijsku pomoć Ministarstva nauke i tehnologije Republike Srpske i opštine Srebrenica.