Svetlana Loma, istoričarka na Filozofskom fakultetu u Beogradu o Municipiumu

Municipium Malvesiatium nalazio se na levoj obali Drine (dan. Skelani), naspram ušća reke Rače i Bajine Bašte, gde je u rimsko doba put iz Domavije (Gradina kod Sasa) prelazio reku i vodio na istok, u Pomoravlje, i na jug, u gornje Podrinje, presecajući veliku okuku i kanjon Drine. Zahvaljujući svom položaju na jednom od ključnih čvorišta lokalne saobraćajne mreže koja je povezivala rudnike srebra u istočnoj Dalmaciji – argentariae Delmaticae,čije se upravno središte nalazilo u Domaviji – sa magistralnim putevima prema primorju i Podunavlju, municipij Malvesijata se tokom 2. veka razvio u prosperitetan grad, koji je uz Domaviju i municpij Splonum (kod dan. Pljevalja) predstavljao najznačajniji ekonomski i adminstrativni centar u unutrašnjosti provincije Dalmacije.

Rimski grad (municipium) u Skelanima osnovan je najverovatnije u vreme cara Hadrijana (117-138) ili Antonina Pija (138-161) na teritoriji plemenske zajednice Dindara (civitas Dindariorum), koja je posvedočena početkom 1. veka u službenom spisku autonomnih administrativnih jedinica provincije Dalmacije. Njeno postojanje u prvoj polovini 2.veka potvrđeno je i u natpisu jednog njenog poglavara (princepsa) na spomeniku uz Skelana.

Da se u Skelanima nalazilo gradsko jezgro municipija do sada se znalo prvenstveno na osnovu epigrafskih spomenika (natpisa) koji su tamo otkriveni. To su uglavnom počasne baze za statue careva i gradskih zvaničnika, koje su po odluci municipalnog veća bile postavljane u baziliku, javnu građevinu koja se u svim rimskim gradovima nalazila na gradskom trgu (forumu). Zahvaljujući arheološkim iskopavanjima otpočetim prošlog leta u Skelanima obrisi rimskog grada počinju da se pojavljuju u svoj svojoj monumentalnosti i lepoti.

Teritorija municipija protezala se u uskom pojasu uz levu obalu Drine na sever do Domavije i na jug do Starog Broda i Višegrada, obuhvatajući, verovatno, i rogatičko polje, ali i znatan deo zapadne Srbije s onu stranu Drine, gde su se, u plodnom međurečju požeške kotline i uz severnu obalu Lima, uglavnom nalazila imanja gradskih velikodostojnika, kako to svedoče njihovi nadgrobni spomenici.

Svetlana Loma, istoričarka na Filozofskom fakultetu u Beogradu o Municipiumu u Skelanima

Turistički potencijali za kreiranje radnih mjesta kroz podsticaj turizmu

U preambuli Konvencije o zaštiti arheološkog naslijeđa, koju je Savjet Evrope usvojio 1969g. a dopunio 1992.g. stoji:

“Arheološko naslijeđe je izvor evropskog kolektivnog sjećanja i kao takvo od zajedničkog interesa za cjelokupno ljudsko društvo.“

Vizija tima koji već duži niz godina promoviše područje Srebrenice kao područja sa izuzetnim prirodnim bogatstvima je da turistima ponudi široku lepezu turističke ponude, a time lokalnoj zajednici stvori predispozicije za razvoj preduzetništva, a samim tim i kreiranje radnih mjesta.

Ovakav model sienergije turističkih potencijala Opštine Srebrenica predstavlja jedan od najboljih načina koji može doprinjeti održivom razvoju i omogućiti dobre i perspektivne uslove za život i rad  stanovnika u Regionu.

Opština  Srebrenica obuhvata središnje rubno područje istočnog dijela Republike Srpske i BiH površine 533,4 km2, a istočni dio silazi na Drinu, koja je istovremeno, i granica sa Srbijom. Činjenica da dio opštine Srebrenica silazi na rijeku Drinu otvara dodatne mogućnosti za proširenje turističke ponude kao I perspektivu za uspostavljanje prekogranične saradnje, u prilog navedenog ide I činjenica da je Republika Srpska donijela Strategiju razvoja turizma čime je naglasila naglasila značaj ulaganja u turističku ponudu, naročito u nedovoljno razvijenim područjima sa naglaskom na specifičnostima lokalnih, autohtonih kao i etno sadržaja u svim oblastima turističko-ugostiteljske prezentacije. Kao postojeći modeli za razvoj turizma ….. izdvajamo:

1) Kulturno istorijsko nasljeđe Srebrenice;
2) Šetalište Guber /Mogućnosti iskorišćenja Guber vode / punionica flaširanje
3) Mogućnosti iskorišćenja lovno-ribolovnog kapaciteta za razvoj turizma
4) Mogućnosti razvoja turizma na jezeru Perućac
5) Izgradnja bungalov naselja na obali rijeke Drine i jezera Perućac/prekogranična saradnja

1) KULTURNO-ISTORIJSKO NASLIJEĐE MUNICIPIUM Skelani, Srebrenica:

Istraživanje provedeno prvi put poslije 112 godina, započeta na terenu 01.09.2008. god. i trajala pet sedmica;
Skelani-središte  istočne regije Provincije Dalmacija
Austrougarski arheolozi na čelu sa Karlom Pačom namjeravali su pronađene spomenike iz  I, II i III vijeka nositi u Beč, SPRIJEČIO IH JE “VELIKI POVODANJ”

LOKALITETI:

Lokalitet 1: Zadružni dom;
Lokalitet 2: Baba Ankini dvorište;
Lokalitet 3:Brankovanjiva
Lokalitet 4: Crkveno dvorište
Lokalitet 5: Tvrđava Srebrenik/Stari grad

Mišljenja i stavovi stručnjaka:

  1.     mr Mirko Babić- centralna vijećnica rimskog MUNICIPIJUMA;
  2.     prof Đorđe Janković-carska palata;
  3.     Skelani-središte  istočne regije Provincije Dalmacija

Lokalitet 1: ZADRUŽNI DOM
Otkriće:

  •     najveći rimski podni mozaik na Balkanu, a vjerovatno i u Evropi-veliko interesovanje stručnjaka, medija i turista
  •     mozaičke slike i ornamenti fantastičnog kolorita
  •     da se radilo o moćnom centru potvruđuje i otkriće da je centralna vijećnica imala i neku vrstu podnog grijanja.
  •     bogat kolorit zidnih fresaka sa floralnim motivima;
  •     novčići;
  •     Orao;
  •     Opeke, keramika…
  •     Monumentalnost otkrivenih spomenika od mermera svjedoči o značaju i veličini građevine.30 spomenika izvađeno je sa lokaliteta,a još 50 je ostalo u F odeljenju
  •     Ranohrišćanske bazilike ispod kuće

Lokalitet 2: BABA ANKINO DVORIŠTE
Otkriće:

  •     Stećak prizmastog oblika sa lukom i strijelom od zelenog škriljca iz 14. vijeka dimenzija 205*100 cm

BAZILIKA 1 I BAZILIKA 2
Lokalitet 3: BRANKOVA NJIVA
Vila rustika ili Vila urbana

Lokalitet: TVRĐAVA  KLOTJEVAC

  •     Rimska tvrđava dograđena u srednjem vijeku;

TVRĐAVA ĐURĐEVAC – srednjevjekovna
Lokalitet: TVRĐAVA  SREBRENIK/ srednjevjekovna
Kulturno istorijsko naslijeđe može postati okosnica, razvoja turizma ovog kraja.
2) ŠETALIŠTE GUBER

  •     90 – tih god
  •     Ul. Crni Guber: 140 kuća-700 ležajeva,Hotel ‘’Domavia’’ 1500 noćenja/dan
  •     Banjsko-turističko i gradsko šetalište Guber u dužini od 2,5 km omiljena destinacija turista i stanovnika Opštine
  •     Šetalište-banjski kompleks – obilježje Srebrenice

Šetalište obiluje velikim brojem prirodno-mineralnih voda različite jačine. Najpoznatiji su:

  •     Crni Guber,
  •     Sinus vode,
  •     Ljepotica,
  •     Mali Guber,
  •     Očna voda …

LOCIRANI UZ SAMO ŠETALIŠTE
”Guber’’ banja

  •     anemije,
  •     pomanjkanja apetita,
  •     iznemoglosti,
  •     umora,
  •     astenije,
  •     neurovegetativnih smetnji,
  •     hroničnih oboljenja kože,
  •     degenerativnog reumatizma zglobova i kostiju,
  •     mišićnog reumatizma

Osnovni tretman je Guber vodom!
Važno!!!

GUBER VODA JE 1968 g. PROGLAŠENA ZA LIJEK I TAKO SE NAŠLA U REGISTAR LIJEKOVA , ONA NIJE  POMOĆNO LJEKOVITO SREDSTVO!

3) MOGUĆNOSTI KORIŠĆENJA LOVNO-RIBOLOVNIH KAPACITETA:

  •     Veliki broj atraktivnih lokacija za razvoj lovnog i ribolovnog turizma.
  •     Pod upravom:  Š. G.  ’’DRINA’’ (lovno područje Sušica i Bijele vode) i L.U.  ’’JAVOR’’

Atraktivne lokacije za turiste i profesionalne ribolovce:

  •      Drina,
  •      Perućačko jezero.

Atraktivnost:  Lov na mladicu i lipljan – endemične vrste.
MOGUĆNOSTI IZGRADNJE BUNGALOV NASELJA NA OBALI DRINE ZA TURISTE I RIBOLOVCE!!!      

Zaključak: Prilika koju ima Opština Srebrenica za razvoj turizma nije samo ekonomski razvoj Opštine i kreiranje radnih mjesta plasiranje ponude na tržište i mje već pun doprinos izlasku Republike Srpske na  inostrano tržište, koje sve više iskazuje potrebe za ponudama ovakvog tipa.

Nada Jovanović, prof., direktor Narodne biblioteke Srebrenica i Muzejske zbirke Srebrenica

Istraživanje antičkih ruralnih i urbanih pejzaža

U okviru projekata temeljnih arheoloških istraživanja, a sve više i za portebe preliminarnih zaštitnih istraživanja, važno mesto imaju nedestruktivni postupci arheološkog rada, toviše što omogućavaju zahvatanje podataka na nivou većih prostorskih celina-pejzaža i celine nalazišta. Arheološko odeljenje Filozofskog fakulteta Ljubljanskog univerziteta razvija i testira takve postupke od sredine 80. godina, a od 90. godina aktivno sudeluje i pri njihovoj aplikaciji u okviru velikih infrastrukturnih projekata kao što su autoputevi Slovenije.

Referat predstavlja neke od metoda koje su pri tom primenjivani – na kasnoantičkom naselju Ajdivščina iznad Rodika (Slovenija), na grčkoj parcelaciji teritorije Farosa na Hvaru (Hrvatska), i na antičkim gradovima u Bojotiji (Grčka).

Božidar Slapšak, Univerza u Ljubljani

Snimanje totalnom stanicom na arheološkom nalazištu Skelani

Grafičkom obradom podataka dobijenih snimanjem totalnom stanicom na arheološkom nalazištu Skelani, izrađen je situacioni plan sa visinskom predstavom. Plan omogućava sagledavanje oblika i dimenzija objekata, kao i njihovog međusobnog položaja. Može se gledati i u 3D obliku, ali se u ovom slučaju ne radi o 3D modelu. Podaci dobijeni merenjem totalnom stanicom mogu se koristiti kao baza za 3D modelovanje, ali takav model zahteva rad u posebnim programima. Situacioni plan terena u ovakvoj digitalnoj formi omogućava novi pristup korišćenju arheološke dokumentacije.

Olga Perić, arheolog na Arheološkom institutu u Beogradu